Όταν κάποιος ξέρει ότι ο χρόνος του τελειώνει, αυτές οι επιθυμίες αποκτούν άλλη αξία

από την Αλεξάνδρα Θεοδώρου

Η τελευταία επιθυμία ενός ανθρώπου που γνωρίζει ότι ο χρόνος του λιγοστεύει σπάνια είναι μια απλή ιδιοτροπία. Συχνά αποτελεί την τελευταία του προσπάθεια να αγγίξει τη ζωή με έναν τρόπο που να της δίνει ακόμη νόημα.

Την ώρα που οι γύρω του ασχολούνται με φάρμακα, γιατρούς, εξετάσεις, πόνους και πρακτικές δυσκολίες, εκείνος μπορεί να λαχταρά κάτι πολύ απλό: τη μυρωδιά του σπιτιού του, τη φωνή ενός αγαπημένου προσώπου, ένα χέρι που δεν θα απομακρυνθεί, μια μικρή κίνηση που θα του υπενθυμίσει ότι εξακολουθεί να έχει αξία.

Η παρηγορητική φροντίδα δίνει όλο και μεγαλύτερη σημασία όχι μόνο στη σωματική ανακούφιση, αλλά και στην αξιοπρέπεια, στις σχέσεις και στην προσωπική ιστορία του ανθρώπου. Από μια πιο πνευματική ή καρμική οπτική, η περίοδος πριν από το τέλος μπορεί να ιδωθεί ως μια στιγμή εσωτερικού απολογισμού.

Η εκπλήρωση μιας τελευταίας επιθυμίας δεν μπορεί να σταματήσει τον θάνατο. Μπορεί όμως να εμποδίσει τον άνθρωπο να αισθανθεί ότι έχασε τα πάντα πριν φύγει.

Μερικές φορές η αξιοπρέπεια επιστρέφει μέσα από μια μικρή πράξη. Μια αγαπημένη κουβέρτα. Ένα κατοικίδιο δίπλα στο κρεβάτι. Μια παλιά φωτογραφία στο κομοδίνο. Ένα τραγούδι από τα παιδικά χρόνια. Ένα αγαπημένο φαγητό.

Και πολλές φορές αυτά τα μικρά πράγματα σημαίνουν πολύ περισσότερα από μεγάλα λόγια.

Η καρμική πλευρά των ανεκπλήρωτων επιθυμιών

Όταν μιλάμε για κάρμα, δεν χρειάζεται να το φανταζόμαστε σαν έναν αόρατο λογιστή που καταγράφει κάθε πράξη μας. Μπορούμε να το δούμε περισσότερο ως την εσωτερική συνέπεια όσων κάναμε, όσων δεν κάναμε και όσων αφήσαμε ανείπωτα.

Υπάρχουν άνθρωποι που, μετά τον θάνατο ενός αγαπημένου προσώπου, επιστρέφουν ξανά και ξανά σε σκέψεις όπως:

«Έπρεπε να του το είχα επιτρέψει.»

«Έπρεπε να είχα πάει να τη δω.»

«Έπρεπε να του είχα ζητήσει συγγνώμη.»

«Έπρεπε να την είχα αφήσει να δει για τελευταία φορά τον κήπο.»

Αυτές οι σκέψεις μπορεί να γίνουν ένα βαρύ συναισθηματικό φορτίο για εκείνους που μένουν πίσω.

Γι’ αυτό μια τελευταία επιθυμία μπορεί να έχει σημασία όχι μόνο για τον άνθρωπο που φεύγει, αλλά και για την οικογένειά του.

Δεν χρειάζεται όμως να ξεπερνάμε τα δικά μας όρια

Το να εκπληρώσουμε μια τελευταία επιθυμία δεν σημαίνει ότι πρέπει να συμφωνήσουμε με όλα όσα έκανε κάποιος στη ζωή του.

Ένας άνθρωπος δεν γίνεται αυτόματα άγιος επειδή βρίσκεται στο τέλος της ζωής του. Αν έχει προκαλέσει πόνο, κακοποίηση ή σοβαρές πληγές, οι άνθρωποι γύρω του έχουν κάθε δικαίωμα να προστατεύσουν τον εαυτό τους.

Τα όρια παραμένουν σημαντικά.

Μπορούμε όμως να δείξουμε ανθρωπιά χωρίς να επιστρέψουμε σε μια σχέση που μας πληγώνει. Μπορούμε να στείλουμε ένα γράμμα, να μεταφέρουμε ένα μήνυμα, να οργανώσουμε ένα τηλεφώνημα ή να βοηθήσουμε κάποιον άλλον να πραγματοποιήσει την επιθυμία του.

Η καλοσύνη δεν χρειάζεται να σημαίνει αυτοθυσία.

Μερικές φορές αρκεί μια πολύ μικρή πράξη

Η τελευταία επιθυμία δεν χρειάζεται να είναι κάτι εντυπωσιακό.

Μπορεί να είναι μια επίσκεψη σε ένα αγαπημένο μέρος, μια οικογενειακή φωτογραφία, ένα γνώριμο τραγούδι, ένα αγαπημένο γλυκό ή απλώς η παρουσία ενός ανθρώπου που έχει σημασία.

Αυτό που για εμάς μοιάζει ασήμαντο μπορεί για έναν άνθρωπο που βρίσκεται στο τέλος της ζωής του να αποκτά τεράστια συναισθηματική αξία.

Και ίσως αυτό να είναι το σημαντικότερο μάθημα: δεν χρειάζεται πάντα να διορθώσουμε ολόκληρη μια σχέση. Μερικές φορές αρκεί να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο γράφεται η τελευταία της σελίδα.

Γιατί οι τελευταίες στιγμές μένουν τόσο έντονα σε όσους μένουν πίσω

Οι προσεγγίσεις της παρηγορητικής φροντίδας δίνουν ιδιαίτερη σημασία στην αξιοπρέπεια, στην αφήγηση της ζωής και σε όσα θέλει ένας άνθρωπος να αφήσει πίσω του. Μέσα από τέτοιες διαδικασίες μπορεί να μιλήσει για τις σημαντικές στιγμές της ζωής του, για τους ανθρώπους που αγάπησε και για τον τρόπο με τον οποίο επιθυμεί να τον θυμούνται.

Από μια συμβολική καρμική οπτική, θα μπορούσαμε να πούμε ότι αυτή η περίοδος λειτουργεί σαν ένας τελευταίος εσωτερικός απολογισμός.

Ο άνθρωπος δεν θέλει να θυμάται μόνο τις υποχρεώσεις, τις αποτυχίες ή τις δυσκολίες. Θέλει να αισθανθεί ότι η ζωή του είχε αξία και ότι κάτι από εκείνον θα συνεχίσει να υπάρχει στις καρδιές των άλλων.

«Τουλάχιστον αυτό προλάβαμε να το κάνουμε»

Ίσως αυτός είναι ένας από τους σημαντικότερους λόγους για τους οποίους αξίζει να ακούμε τις τελευταίες επιθυμίες.

Μετά την απώλεια, μια μικρή πράξη μπορεί να αποκτήσει τεράστια σημασία.

«Τουλάχιστον ήμασταν εκεί.»

«Τουλάχιστον πρόλαβε να δει τον κήπο.»

«Τουλάχιστον άκουσε το τραγούδι που αγαπούσε.»

«Τουλάχιστον έφυγε γνωρίζοντας ότι δεν ήταν μόνος.»

Αυτές οι αναμνήσεις δεν εξαφανίζουν τον πόνο της απώλειας. Μπορούν όμως να τον συντροφεύσουν και να προσφέρουν μια αίσθηση γαλήνης.

Το πιο δύσκολο είναι όταν μια επιθυμία ήταν απλή και μπορούσε να πραγματοποιηθεί, αλλά όλοι περίμεναν την «κατάλληλη στιγμή». Και τελικά αυτή η στιγμή δεν ήρθε ποτέ.

Ο χρόνος, ειδικά στο τέλος της ζωής, δεν λειτουργεί πάντα όπως τον φανταζόμαστε. Αυτό που σήμερα μοιάζει δύσκολο μπορεί αύριο να μην είναι πλέον δυνατό.

Η τελευταία επιθυμία ως γέφυρα

Από μια συμβολική καρμική σκοπιά, η τελευταία επιθυμία μπορεί να μοιάζει με μια γέφυρα ανάμεσα σε εκείνον που φεύγει και σε εκείνους που μένουν.

Δεν είναι απαραίτητα μια μεγάλη πράξη αγάπης ή ένα θεαματικό οικογενειακό συμφιλιωτικό τέλος. Μπορεί να είναι κάτι πολύ πιο απλό: λίγη τρυφερότητα, λίγη παρουσία, ένα «είμαι εδώ».

Το να εκπληρώνουμε μια τελευταία επιθυμία δεν σημαίνει ότι αρνούμαστε την πραγματικότητα του θανάτου. Σημαίνει ότι αναγνωρίζουμε την ανθρώπινη αξία μέχρι την τελευταία στιγμή.

Γιατί τελικά δεν είναι τα χρήματα, οι διαφωνίες ή οι παλιές νίκες που έχουν τη μεγαλύτερη σημασία.

Αυτό που μένει είναι η αίσθηση ότι αγαπήσαμε, ότι μας αγάπησαν και ότι στις πιο δύσκολες στιγμές δεν αφήσαμε τον άλλον μόνο.

Και για εκείνον που φεύγει και για εκείνον που μένει, αυτή μπορεί να είναι μια από τις πιο βαθιές μορφές ανακούφισης.