Μιλάς στο κατοικίδιό σου σαν να είναι άνθρωπος; Η επιστήμη αποκαλύπτει τι σημαίνει αυτή η συνήθεια για τον εγκέφαλό σου

Αν σου αρέσουν τα άρθρα μας, κάνε
κλικ εδώ
για να μας προσθέσεις στις Google πηγές σου και να μας διαβάζεις πιο συχνά!

από την Αλεξάνδρα Αγγελοπούλου

μιλάς στο κατοικίδιό σου

Μιλάς στον σκύλο σου όταν επιστρέφεις στο σπίτι; Ρωτάς τη γάτα σου πώς πέρασε τη μέρα της; Μήπως της εξηγείς ακόμη και γιατί άργησες να της βάλεις φαγητό; Αν αναγνωρίζεις τον εαυτό σου σε αυτές τις συμπεριφορές, δεν υπάρχει κανένας λόγος να ντρέπεσαι. Αντίθετα, η ψυχολογία αποκαλύπτει ότι αυτή η καθημερινή συνήθεια συνδέεται με ενδιαφέρουσες λειτουργίες του ανθρώπινου εγκεφάλου.

Πολλοί άνθρωποι αντιμετωπίζουν τα κατοικίδιά τους σαν ισότιμα μέλη της οικογένειας. Τους δίνουν ανθρώπινα ονόματα, τους μιλούν με τρυφερότητα, τους αποδίδουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά και συχνά πιστεύουν ότι καταλαβαίνουν ακριβώς τι αισθάνονται.

Ωστόσο, αυτή η συμπεριφορά δεν αποτελεί απλώς μια χαριτωμένη συνήθεια. Οι ψυχολόγοι τη συνδέουν με την ικανότητά μας να κατανοούμε τους άλλους, να αναγνωρίζουμε συναισθήματα και να δημιουργούμε κοινωνικούς δεσμούς.

Μάλιστα, υπάρχει ένας επιστημονικός όρος που περιγράφει αυτή την τάση: ανθρωπομορφισμός. Πρόκειται για την απόδοση ανθρώπινων χαρακτηριστικών, συναισθημάτων και προθέσεων σε ζώα, αντικείμενα ή άλλες μη ανθρώπινες οντότητες.

Τι αποκαλύπτει για τον εγκέφαλό σου το γεγονός ότι μιλάς στο κατοικίδιό σου;

Ο ψυχολόγος Nicholas Epley, ερευνητής στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο, έχει μελετήσει εκτενώς τον ανθρωπομορφισμό και τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι αποδίδουν ανθρώπινα χαρακτηριστικά σε μη ανθρώπινες οντότητες.

Σύμφωνα με τη σχετική ερευνητική προσέγγιση, ο ανθρωπομορφισμός συνδέεται με τις γνωστικές ικανότητες που χρησιμοποιούμε καθημερινά για να κατανοούμε την κοινωνική συμπεριφορά.

Με άλλα λόγια, ο εγκέφαλός μας προσπαθεί διαρκώς να ερμηνεύσει τι σκέφτονται και τι αισθάνονται οι άλλοι. Επομένως, όταν παρατηρούμε τον σκύλο ή τη γάτα μας, χρησιμοποιούμε συχνά τις ίδιες νοητικές λειτουργίες για να καταλάβουμε τη συμπεριφορά τους.

Για παράδειγμα, όταν ο σκύλος μας πλησιάζει με κουνιστή ουρά, αναγνωρίζουμε ενθουσιασμό. Αντίστοιχα, όταν η γάτα κουλουριάζεται δίπλα μας, ερμηνεύουμε την κίνησή της ως ένδειξη οικειότητας και εμπιστοσύνης.

Βέβαια, δεν σημαίνει ότι κάθε ερμηνεία μας ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Ωστόσο, η προσπάθεια να κατανοήσουμε ένα άλλο ζωντανό πλάσμα ενεργοποιεί σημαντικές πλευρές της κοινωνικής μας σκέψης.

Οι 3 λόγοι που ο εγκέφαλός σου αντιμετωπίζει τα ζώα σαν ανθρώπους

Ο ανθρωπομορφισμός δεν εμφανίζεται τυχαία. Αντίθετα, οι ερευνητές έχουν εντοπίσει συγκεκριμένους παράγοντες που εξηγούν γιατί αποδίδουμε ανθρώπινα χαρακτηριστικά στα κατοικίδια και στα αντικείμενα γύρω μας.

1. Προσπαθείς να καταλάβεις τι αισθάνεται ένα άλλο πλάσμα

Ο άνθρωπος διαθέτει την ικανότητα να φαντάζεται τι σκέφτονται οι άλλοι και να ερμηνεύει τη συμπεριφορά τους.

Αυτή η ικανότητα δεν περιορίζεται στις ανθρώπινες σχέσεις. Όταν παρατηρείς το κατοικίδιό σου, προσπαθείς να καταλάβεις αν πεινάει, αν φοβάται, αν χαίρεται ή αν χρειάζεται την προσοχή σου.

Έτσι, χρησιμοποιείς τη δική σου εμπειρία για να ερμηνεύσεις τη δική του συμπεριφορά. Παράλληλα, αναπτύσσεις μεγαλύτερη εξοικείωση με τις συνήθειες και τις ανάγκες του.

2. Αναζητάς εξηγήσεις για όσα δεν καταλαβαίνεις

Ο εγκέφαλος αγαπά τις εξηγήσεις. Γι’ αυτό, όταν κάτι συμπεριφέρεται απρόβλεπτα, προσπαθούμε να ανακαλύψουμε τον λόγο.

Έχεις παρατηρήσει ποτέ ότι μιλάς στον υπολογιστή σου όταν κολλάει; Ή ότι αποκαλείς το αυτοκίνητό σου πεισματάρικο όταν αρνείται να πάρει μπροστά;

Ακριβώς το ίδιο συμβαίνει και με τα κατοικίδια. Όταν η γάτα αρνείται να φάει ή ο σκύλος δεν υπακούει, μπορεί να τους αποδίδουμε ανθρώπινα κίνητρα και χαρακτήρα.

Φυσικά, αυτό δεν σημαίνει ότι ερμηνεύουμε πάντα σωστά τη συμπεριφορά τους. Ωστόσο, ο ανθρωπομορφισμός μάς προσφέρει έναν οικείο τρόπο να εξηγήσουμε όσα συμβαίνουν γύρω μας.

3. Έχεις βαθιά ανάγκη για συντροφικότητα

Ίσως αυτός να είναι ο πιο συγκινητικός λόγος.

Οι άνθρωποι αναζητούν επικοινωνία, αγάπη, αποδοχή και συναισθηματική ασφάλεια. Επομένως, όταν δημιουργούμε έναν ισχυρό δεσμό με ένα κατοικίδιο, το εντάσσουμε φυσικά στον κοινωνικό μας κόσμο.

Γι’ αυτό μιλάμε στον σκύλο μας όταν επιστρέφουμε κουρασμένοι από τη δουλειά ή μοιραζόμαστε τις σκέψεις μας με τη γάτα μας όταν περνάμε μια δύσκολη ημέρα.

Το κατοικίδιο προσφέρει συντροφιά και σταθερή παρουσία. Παράλληλα, η καθημερινή επικοινωνία ενισχύει την αίσθηση οικειότητας και συναισθηματικής σύνδεσης.

Γιατί δίνεις ανθρώπινα ονόματα και χαρακτήρα στα κατοικίδιά σου;

Έχεις συναντήσει ποτέ έναν σκύλο που συμπεριφέρεται σαν αυστηρός παππούς ή μια γάτα που μοιάζει με κακομαθημένη βασίλισσα;

Πολλοί ιδιοκτήτες περιγράφουν τα ζώα τους με χαρακτηρισμούς που χρησιμοποιούν και για τους ανθρώπους. Μάλιστα, συχνά τους αποδίδουν συγκεκριμένες προτιμήσεις, διαθέσεις και συνήθειες.

Αυτή η συμπεριφορά αποτελεί ακόμη μία έκφραση του ανθρωπομορφισμού.

Όταν δίνεις στο κατοικίδιό σου ένα ανθρώπινο όνομα, του μιλάς και αναγνωρίζεις την προσωπικότητά του, δημιουργείς έναν πιο οικείο τρόπο επικοινωνίας.

Παράλληλα, έρευνες έχουν εξετάσει πώς η επαφή με χαριτωμένα ζώα μπορεί να ενισχύσει την τάση μας να αποδίδουμε ανθρώπινα χαρακτηριστικά ακόμη και σε αντικείμενα.

Ωστόσο, χρειάζεται να ξεχωρίζουμε την επιστημονική εξήγηση από τις υπερβολές. Το γεγονός ότι μιλάς στο κατοικίδιό σου δεν αποδεικνύει από μόνο του ότι διαθέτεις υψηλότερο δείκτη νοημοσύνης.

Αντίθετα, δείχνει ότι χρησιμοποιείς κοινωνικές και συναισθηματικές λειτουργίες για να δημιουργήσεις μια σχέση με ένα διαφορετικό είδος.

μιλάς στο κατοικίδιό σου-Γιατί βλέπεις πρόσωπα σε αντικείμενα και σχήματα;

Έχεις κοιτάξει ποτέ μια πρίζα και σου φάνηκε ότι μοιάζει με πρόσωπο; Ή μήπως έχεις ανακαλύψει ένα χαμογελαστό σχέδιο στα σύννεφα;

Το φαινόμενο ονομάζεται παρειδωλία (pareidolia). Περιγράφει την τάση του εγκεφάλου να αναγνωρίζει γνώριμα σχήματα, ιδιαίτερα πρόσωπα, μέσα σε τυχαία οπτικά μοτίβα.

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος αναγνωρίζει πολύ εύκολα χαρακτηριστικά προσώπου. Επομένως, ακόμη και μια τυχαία διάταξη σχημάτων μπορεί να μας δημιουργήσει την εντύπωση ότι βλέπουμε μάτια, μύτη και στόμα.

Αυτή η τάση εξηγεί γιατί μερικές φορές αντιμετωπίζουμε ένα αντικείμενο σαν να διαθέτει προσωπικότητα.

Καταλαβαίνουν πραγματικά οι σκύλοι και οι γάτες τι τους λες;

Εδώ τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο ενδιαφέροντα. Ο ανθρωπομορφισμός εξηγεί γιατί εμείς μιλάμε στα κατοικίδιά μας σαν να είναι άνθρωποι. Ωστόσο, η επιστημονική έρευνα δείχνει ότι πολλά ζώα μπορούν πράγματι να αναγνωρίζουν σημαντικά στοιχεία της ανθρώπινης επικοινωνίας.

Οι σκύλοι αναγνωρίζουν λέξεις, φωνές και συναισθήματα

Οι σκύλοι διαθέτουν εντυπωσιακές ικανότητες στην αναγνώριση ανθρώπινων σημάτων.

Μέσα από την καθημερινή επαφή και την εκπαίδευση, μαθαίνουν να συνδέουν συγκεκριμένες λέξεις με αντικείμενα, δραστηριότητες και εντολές.

Επιπλέον, παρατηρούν τις κινήσεις του σώματος, τις εκφράσεις του προσώπου και τον τόνο της φωνής μας.

Ορισμένοι σκύλοι μάλιστα μπορούν να αναγνωρίζουν τα ονόματα πολλών αντικειμένων. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι κατανοούν κάθε πρόταση ή σύνθετη σκέψη όπως ένας άνθρωπος.

Αντίθετα, συνδυάζουν τις λέξεις με τις εμπειρίες τους και το περιβάλλον στο οποίο ζουν.

Οι γάτες αναγνωρίζουν τη φωνή του ιδιοκτήτη τους

Οι γάτες μπορεί να δείχνουν συχνά αδιάφορες, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι δεν προσέχουν την επικοινωνία μας.

Επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι μπορούν να ξεχωρίζουν τη φωνή του ανθρώπου τους από εκείνη άγνωστων ανθρώπων. Επιπλέον, αναγνωρίζουν το όνομά τους ανάμεσα σε άλλες λέξεις.

Μάλιστα, έρευνες έχουν εξετάσει και τον τρόπο με τον οποίο αντιδρούν όταν οι ιδιοκτήτες τους χρησιμοποιούν μια ιδιαίτερη φωνή, όπως εκείνη που συνηθίζουμε όταν απευθυνόμαστε στα κατοικίδιά μας.

Επομένως, την επόμενη φορά που θα μιλήσεις στη γάτα σου και εκείνη δεν θα απαντήσει, μην υποθέσεις αμέσως ότι δεν σε άκουσε!

Μπορεί να αναγνωρίζει τη φωνή σου και να καταλαβαίνει το οικείο περιβάλλον της. Το αν θα επιλέξει να ανταποκριθεί, βέβαια, είναι μια εντελώς διαφορετική ιστορία.

Η επικοινωνία με το κατοικίδιό σου δεν χρειάζεται πάντα λέξεις

Ένα από τα πιο όμορφα στοιχεία της σχέσης ανθρώπου και ζώου είναι ότι η επικοινωνία δεν απαιτεί απαραίτητα ομιλία.

Ο σκύλος μπορεί να αναγνωρίζει τα βήματά σου, να αντιλαμβάνεται αλλαγές στη διάθεσή σου και να καταλαβαίνει πότε ετοιμάζεσαι να βγείτε βόλτα.

Αντίστοιχα, η γάτα μπορεί να αναγνωρίζει τη φωνή σου, να ανταποκρίνεται στο όνομά της και να χρησιμοποιεί τη στάση του σώματός της για να εκφράσει τις ανάγκες της.

Γι’ αυτό, αξίζει να παρατηρείς περισσότερο τη συμπεριφορά τους. Η θέση της ουράς, τα αυτιά, οι κινήσεις και οι φωνητικές εκφράσεις μπορούν να σου δώσουν σημαντικές πληροφορίες.

Παράλληλα, μην ξεχνάς ότι τα ζώα έχουν διαφορετικό τρόπο αντίληψης του κόσμου. Όσο περισσότερο κατανοείς τις πραγματικές τους ανάγκες, τόσο καλύτερα μπορείς να φροντίσεις τη σχέση σας.

μιλάς στο κατοικίδιό σου-Τελικά, πρέπει να ντρέπεσαι επειδή μιλάς στο κατοικίδιό σου;

Η απάντηση είναι ξεκάθαρη: όχι!

Μπορείς να λες καλημέρα στον σκύλο σου, να ρωτάς τη γάτα σου πώς κοιμήθηκε ή να της διηγείσαι όσα συνέβησαν στη δουλειά σου.

Αυτή η καθημερινή συνήθεια αποτελεί έναν τρόπο έκφρασης της οικειότητας και της συντροφικότητας. Επιπλέον, μπορεί να κάνει την καθημερινή επαφή με το ζώο σου πιο ευχάριστη και να ενισχύσει τον συναισθηματικό δεσμό σας.

Ωστόσο, χρειάζεται να θυμάσαι ότι η αγάπη προς τα ζώα απαιτεί και κατανόηση της δικής τους φύσης. Δεν πρέπει να ερμηνεύουμε κάθε συμπεριφορά τους με ανθρώπινα κριτήρια.

Αντίθετα, όσο περισσότερο μαθαίνουμε να αναγνωρίζουμε τις ανάγκες τους, τόσο καλύτερα επικοινωνούμε μαζί τους.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΡΘΡΑ

Πνευματική χειραγώγηση: 7 σημάδια που πρέπει να προσέξετε

Γιατί χάνετε συνεχώς τις κολλητές σας; Το κάρμα ίσως έχει την απάντηση

Γιατί δυσκολευόμαστε τόσο να συνδεθούμε στον έρωτα; Τα συναισθηματικά εμπόδια που μας κρατούν μακριά

Δεν θέλει επισκέπτες στο σπίτι του; Οι ψυχολόγοι εξηγούν τι μπορεί να κρύβεται πίσω από αυτή τη συμπεριφορά

6 τύποι ενσυναισθητικών: Αν νιώθεις την ενέργεια των άλλων, δες ποιος είσαι;

Η ψυχή είναι η αληθινή μας ύπαρξη: Γιατί χρειάζεται να τη φροντίζουμε

Ό,τι είναι γραφτό για εσάς θα βρει τον δρόμο του – Μην φοβάστε τις αλλαγές

5 λόγοι που κάνουν τους εσωστρεφείς τόσο ελκυστικούς

Μπορεί η ενέργεια των άλλων να επηρεάζει τη δική σου; 7 τρόποι να προστατεύεις την εσωτερική σου ισορροπία